Stellenstof · Artikel
Waarom die ene zin zoveel zwaarder voelt dan hij is, en waarom hulp vragen voor je relatie net zo gewoon zou mogen zijn als een fysio bellen voor je knie.
Soms draag je een vraag weken of zelfs maanden met je mee voordat je hem hardop durft uit te spreken. Niet omdat je niet weet wat je wilt zeggen, maar omdat die ene vraag zoveel groter voelt dan de woorden zelf. “Zullen we eens met iemand gaan praten?”
Voor veel stellen voelt die zin als een enorme stap. Alsof je daarmee zegt dat het niet goed gaat, alsof je toegeeft dat jullie er samen niet uitkomen, of erger nog, alsof je geliefde zal horen dat hij of zij tekortschiet. En dus houd je de vraag voor jezelf. Je denkt dat het misschien vanzelf weer beter wordt, dat de rust terugkeert als de kinderen wat ouder zijn, als het minder druk wordt op het werk, of als jullie eindelijk weer eens een weekend met z’n tweeën weg kunnen.
Ondertussen gaat het leven gewoon door. Jullie zorgen voor de kinderen, regelen de opvang, werken, koken, ruimen op en vallen aan het einde van de dag uitgeput op de bank. Aan de buitenkant lijkt er weinig aan de hand, er is nog liefde, jullie zijn een goed team. Maar ergens onderweg is de lichtheid verdwenen. Gesprekken gaan vooral over de agenda, de kinderen en alles wat nog moet gebeuren. De verbinding waar je zo naar verlangt, voelt steeds verder weg.
Waarom voelt dit zoveel ingewikkelder?
Juist op dat punt denken veel mensen voor het eerst aan relatiecoaching. Niet omdat ze uit elkaar willen, maar omdat ze dat juist niet willen. Toch doen de meesten er vervolgens niets mee.
Dat vind ik eigenlijk opmerkelijk. Want op bijna ieder ander terrein van ons leven vinden we het heel normaal om hulp in te schakelen. Lukt de borstvoeding niet, dan bel je een lactatiekundige. Blijft je knie opspelen, dan maak je een afspraak bij de fysiotherapeut. Op je werk volg je een opleiding, vraag je een coach of loop je een leiderschapstraject. Niemand kijkt daar vreemd van op, sterker nog, we vinden het verstandig dat iemand investeert in iets wat belangrijk voor hem of haar is.
Waarom voelt hulp vragen voor je relatie dan zoveel ingewikkelder?
Misschien omdat we diep van binnen zijn gaan geloven dat liefde vanzelf moet gaan. Dat je elkaar vanzelf begrijpt, vanzelf leert omgaan met verschillen en vanzelf weet hoe je dichtbij elkaar blijft als het leven veel van je vraagt. Dat is een bijzondere gedachte, want voor bijna alles wat belangrijk is in ons leven leren we vaardigheden. We leren autorijden voordat we de weg op gaan, we leren hoe we ons vak moeten uitoefenen, we bereiden ons voor op de komst van een baby. Alleen voor een liefdevolle, duurzame relatie lijken we te verwachten dat het vanzelf wel goed komt.
“Deze relatie is me te belangrijk”
Ik moet vaak denken aan een oud-collega van mij. Hij was gescheiden toen zijn kinderen nog jong waren en een aantal jaren later werd hij opnieuw verliefd. Tot mijn verbazing vertelde hij dat hij samen met zijn nieuwe geliefde naar een relatiecoach ging. Niet omdat het slecht ging, maar juist omdat ze zo gelukkig waren. Ik vroeg hem waarom. Zijn antwoord is me altijd bijgebleven:
“Ik weet inmiddels heel goed hoe het niet moet, dat heb ik geleerd, maar hoe het wel moet heeft niemand mij ooit geleerd. Deze relatie is me te belangrijk om erop te vertrouwen dat het vanzelf goed blijft gaan.”
Sindsdien kijk ik anders naar relatiecoaching.
Niet als een laatste redmiddel wanneer de liefde op is, maar als een plek waar je leert wat niemand je ooit heeft geleerd. Hoe je elkaar echt begrijpt, hoe je ruzies herstelt voordat ze zich vastzetten, hoe je voorkomt dat je elkaar alleen nog tegenkomt in de logistiek van alledag, hoe je niet alleen goede ouders blijft, maar ook geliefden.
Dat is ook precies de reden waarom ik het jammer vind dat veel stellen zo lang wachten. Gemiddeld lopen stellen al lange tijd rond met gevoelens van verwijdering voordat ze hulp zoeken. Tegen de tijd dat ze tegenover een relatiecoach zitten, hebben ze vaak al eindeloos geprobeerd het zelf op te lossen, niet omdat ze niet willen investeren in hun relatie, maar omdat ze hoopten dat het vanzelf weer beter zou worden.
Juist als je jonge kinderen hebt, is die hoop heel begrijpelijk. Je weet dat dit een intensieve fase is, je slaapt minder, je bent voortdurend aan het zorgen en er blijft weinig tijd over voor elkaar. Het voelt dan bijna logisch om je relatie nog even op de laatste plaats te zetten. Eerst de kinderen wat groter, eerst weer wat meer rust, eerst weer wat energie.
Alleen laat een relatie zich niet zo makkelijk uitstellen. Niet omdat de liefde ineens verdwijnt, maar omdat afstand langzaam ontstaat: in kleine momenten, in gesprekken die niet meer worden gevoerd, in gewoontes die zich ongemerkt herhalen. Hoe eerder je daar samen nieuwsgierig naar durft te zijn, hoe makkelijker het vaak is om elkaar weer terug te vinden.
Hoe je het gesprek kunt beginnen
Misschien ben jij degene die dit al een tijd voelt en twijfel je hoe je het gesprek kunt beginnen. Dan helpt het vaak om niet te starten met wat er mis is, maar met wat je verlangt. Niet: “wij hebben relatieproblemen.” Maar: “ik mis jou.” Of: “ik verlang ernaar dat we elkaar weer meer vinden.” Of misschien wel de mooiste zin die ik ooit van een stel hoorde: “ik hou te veel van ons om te doen alsof dit vanzelf overgaat.”
Dat is geen verwijt. Dat is een uitnodiging.
Misschien is dat wel de grootste misvatting over relatiecoaching. We denken dat het iets zegt over hoe slecht een relatie ervoor staat, terwijl het veel vaker iets zegt over hoeveel die relatie je waard is.
Liefde is geen talent dat sommige mensen wel hebben en anderen niet, liefde is iets wat je onderweg leert. En soms helpt het als er iemand met jullie meeloopt, niet omdat jullie hebben gefaald, maar omdat jullie relatie belangrijk genoeg is om in te investeren. Dat is misschien wel de mooiste reden om die ene vraag toch hardop te stellen.
“Zullen we eens met iemand gaan praten?”
Jullie hoeven niet eerst vast te lopen om stil te staan bij wat er tussen jullie gebeurt.