Stellenstof

Een drieluik over ongelijkwaardigheid in je relatie herkennen en oplossen

DEEL II: Waarom jij altijd beslist of juist nooit

Misschien herken je het wel: jij bent degene die altijd alles beslist. Of juist degene die niks durft te kiezen zonder je geliefde. Eerst lijkt dat handig of zorgzaam, maar het is een sluipmoordenaar voor je relatie. Laten we eens kijken wat er achter dit gedrag schuil gaat en wat het gevaar is.

Het begint met de beste bedoelingen
Bij Lars en Marieke begon het uit liefde en gemak. Lars dacht: “Laat Marieke maar kiezen, zij weet het beter.” Voor hem voelde dat veilig: geen fouten maken, geen ruzie. Marieke vond het eerst fijn om alles in handen te hebben. Maar na verloop van tijd voelde het alsof ze áltijd de verantwoordelijkheid droeg – van kinderfeestjes tot vakanties.

In coaching kwam naar boven dat Lars eigenlijk bang was om kritiek te krijgen en dat Marieke haar behoefte aan controle had meegenomen uit haar jeugd: thuis leerde ze dat je pas gewaardeerd wordt als jij alles regelt.

We zijn allemaal op zoek naar verbondenheid en veiligheid. In een relatie voel je dat extra sterk: je wilt dat je geliefde je ziet, waardeert en liefheeft. Maar soms gaat dat zo ver dat je stukjes van jezelf ongemerkt opoffert. Misschien herken jij ook wel iets bij één van deze drie oorzaken:

1. Verlangen naar acceptatie en harmonie
We willen allemaal aardig gevonden worden en ruzies vermijden. Dus slikken we onze eigen voorkeuren soms in, in de hoop dat de sfeer goed blijft. Maar die prijs is hoog: een stukje van je echtheid gaat verloren. En voor je het weet, voel je je minder gehoord en wordt de relatie oppervlakkiger.

2. Angst voor afwijzing of kritiek
“Geen keuzes maken voelt veilig.” Klinkt logisch, want zo kun je geen fouten maken, toch? Maar die veiligheid is nep. Hoe minder je je laat zien, hoe groter de afstand tussen jou en je geliefde. Op den duur voel je je onzichtbaar en groeit de kloof tussen jullie.

3. Drang om te redden of te controleren
Sommige geliefden nemen alles op zich: regelen, oplossen, zorgen. Uit liefde, maar zonder gelijkwaardigheid verandert het al snel in sturen en beheersen. En als de dankbaarheid uitblijft, sluipt irritatie – of erger, wrok – binnen. Wat ooit zorgzaam bedoeld was, voelt ineens verstikkend.

Lars verloor zijn stem en voelde zich minder zichtbaar. Marieke verloor haar lucht en voelde zich belast. En samen verloren ze iets nóg groters: intimiteit.

Met stellen ga ik vaak opzoek naar welke oude patronen er schuilen achter deze oorzaken. Misschien leerde je vroeger dat je pas geliefd bent als je “makkelijk” doet. Of dat fouten maken meteen harde kritiek oplevert. Of kreeg je mee dat zorgen voor anderen de weg is naar waardering. Het probleem? Deze overtuigingen sluipen ongemerkt je relatie binnen en sturen stiekem hoe jij je gedraagt.

“Op korte termijn lijkt aanpassen slim, maar onder de oppervlakte sluipen er problemen je relatie binnen.”

Op het eerste gezicht lijkt aanpassen in een relatie een slimme strategie: minder ruzies, harmonie blijft en alles verloopt praktisch en soepel. Maar onder de oppervlakte kan het juist schadelijk zijn en sluipen er ongemerkt problemen binnen.

Het gevolg?

Verlies van jezelf: je weet steeds minder goed wat je écht wilt.
Verlies van autonomie: je voelt je geen volwaardige beslisser meer.
Verlies van gelijkwaardigheid: de balans verschuift en dat doet je verbinding pijn.
Minder intimiteit: verlangen groeit juist uit het verschil tussen twee mensen. Als dat verdwijnt, dooft ook het vuur.

Mini-check: Wat gebeurt er bij ons?

Voor wie vaak beslist:
Schrijf drie momenten op waarin jij het voortouw nam.

1. Vraag jezelf: heb ik de ander ruimte gegeven?
2. Waarom nam ik de leiding?
3. Hoe zou ik de volgende keer meer samen kunnen kiezen?

Voor wie zich vaak aanpast:
Schrijf drie momenten op waarin jij je de afgelopen week hebt aangepast.

1. Vraag jezelf: wat wilde ik eigenlijk echt? Of waarom had je geen mening?
2. Wat hield me tegen?
3. Hoe zou ik het de volgende keer wél kunnen inbrengen?

Bespreek je antwoorden zonder oordeel. Bijvoorbeeld: “Ik merk dat ik mezelf vaak wegcijfer.” of “Ik merk dat ik vaak alles regel, maar ik zou het fijner vinden als we dit meer samen doen.”

Lars en Marieke deden dit ook. Lars besefte bij één moment dat hij eigenlijk gewoon zin had om vrienden uit te nodigen, maar dat niet durfde te zeggen. Marieke schreef drie momenten op waarin zij de leiding nam. Eén daarvan was een kinderfeestje. Ze ontdekte dat ze dit eigenlijk niet wilde beslissen, maar toch deed, omdat ze het gevoel had dat ze moest.

Toen ze hun antwoorden bespraken, zeiden ze voor het eerst hardop: “Ik wil eigenlijk iets anders.” Alleen dat gesprek maakte al verschil.

Wordt vervolgt…
In deel I heb je meer zicht op jullie patronen gekregen. Hopelijk ga je na het lezen van deel II nu aan de slag met het begrijpen van de verborgen patronen achter dit gedrag. In deel III lees je 5 praktische stappen die écht werken om de balans te herstellen. Geïnteresseerd in meer artikelen? Kijk dan bij Inspiratie

Bij Stellenstof bied ik laagdrempelige relatiecoaching voor ouders. Wil je na het lezen van dit artikel dat ik samen met jullie mee kijk naar patronen en dynamieken, kijk dan op Relatiecoaching en maak een afspraak.