Stellenstof

Een drieluik over ongelijkwaardigheid in je relatie herkennen en oplossen

DEEL I: Wie is de baas thuis?

Je staat in de keuken. Hij komt binnen en zegt: “Schat, mag ik zaterdag met de jongens uit eten?” Het klinkt luchtig, maar het is geen samen overleggen. Hij vraagt jou om toestemming. Alsof jij moet bepalen of hij wel of niet mag gaan. En ergens schuurt dat, want waarom voelt hij dat hij eerst jouw goedkeuring nodig heeft?

Van grapje naar patroon
Herkenbaar? Het is bekend grapje dat een van de twee thuis de baas is en we lachen er vaak om, zeker als een ander het zegt. Maar achter dit onschuldig lijkende grapje, schuilt een gevaar voor je relatie. De één vraagt steeds toestemming, de ander beslist steeds meer. En zo verschuift ongemerkt de balans in je relatie.

“Terwijl ongelijkwaardigheid een van de belangrijkste voorspellers is van relatie-ontevredenheid én scheiding.”

Lars en Marieke, een stel met twee jonge kinderen, weten daar alles van. Toen ze bij mij kwamen, grapte Lars: “Zij is gewoon de baas thuis.” Marieke knikte instemmend en zei: “Ja hoor, ik regel alles.” Eerst klonk dat luchtig en praktisch. Maar achter die grapjes zat iets serieuzers: Lars voelde zich steeds minder belangrijk en Marieke voelde de druk van áltijd moeten beslissen.

Het lijkt handig, maar is het niet
Op korte termijn voelt zo’n rolverdeling overzichtelijk. Eén regelt, de ander volgt. Maar onder de oppervlakte schuift de balans. Lars zei vaak: “Doe jij maar, jij weet het toch beter.” Dat leek beleefd, maar maakte hem kleiner. Marieke nam de verantwoordelijkheid en raakte daardoor uitgeput.

Voor je het weet run je samen vooral de gezins-bv: alles geregeld, maar er is geen ruimte meer voor speelsheid of verlangen.

Stellen schrikken als ik vertel dat ongelijkwaardigheid één van de grootste voorspellers is van relatieproblemen en een veel genoemde reden bij scheidingen. Een levendige relatie heeft baat bij verschil. Het doet een stel goed als ze zichzelf mogen zijn en zich niet steeds hoeven aan te passen. Een meningsverschil geeft ruimte om nieuwsgierig naar elkaar te zijn en met elkaar in gesprek te blijven.

Precies dat verschil raakten Lars en Marieke kwijt waardoor hun relatie ongelijkwaardig en voorspelbaar werd. Het probleem zit hem in hoe subtiel het begint. Niet in grote ruzies, maar in kleine dagelijkse interacties: wie beslist er? Wie vraagt toestemming? Wie neemt ruimte in en wie schuift zichzelf naar de achtergrond?

Verlangen dooft langzaam
Aan stellen leg ik graag uit: liefde staat op twee poten – verbondenheid én autonomie. En daar gaat het vaak mis. Want aan die verbondenheid werken we massaal: samen het gezin eropuit, date nights, vrienden en familie zien. Maar die andere poot: je eigen ruimte houden, jezelf blijven, die vergeten we nogal eens. En precies dáár gaat het wringen. Zodra één van jullie steeds meer van zichzelf inlevert, schuift de balans scheef.

Relaties hebben baat bij accepting influence – of simpeler gezegd: echt luisteren naar elkaar en elkaars mening serieus nemen. Het klinkt logisch, maar in de praktijk sluipt het er vaak uit. Dan beslist de één automatisch en hobbelt de ander erachteraan. Handig voor de planning, maar dodelijk voor de liefde. Want als er geen ruimte meer is voor twee stemmen, wordt de verbondenheid leeg. Dan ben je nog wel een topteam in de gezins-bv, maar het verlangen naar elkaar… dat dooft langzaam uit.

Hoe herken je dit bij jezelf?
Vraag jezelf eens af:

• Hoe vaak wacht jij op een seintje van je geliefde voordat je iets besluit?
• Hoe vaak neem jij juist automatisch de leiding?

Mini-check: Wie beslist er bij ons?

Pak pen en papier en vul los van elkaar in:

1. Waar beslis jij meestal over?
2. Waar beslist je geliefde meestal over?
3. Hoe voelt dat voor jou: rustgevend of toch knellend?

Pak er samen even een voorbeeld bij waar jullie net anders over denken. Niet om te beslissen wie er gelijk heeft, maar gewoon om nieuwsgierig te worden naar hoe de ander het ervaart. Soms gebeurt er al veel door simpelweg te zeggen: “Zo voelt het voor mij.”

Lars en Marieke deden dit ook. Ze schrokken ervan hoeveel beslissingen automatisch bij Marieke terechtkwamen. Alleen dat inzicht gaf al ruimte voor verandering.

Juist die korte, kleine gesprekjes zijn de deur naar meer verbinding én gelijkwaardigheid. Want een sterke relatie groeit niet door altijd toestemming te vragen of te geven, maar door jezelf én je geliefde volwaardig mee te laten doen.

Wordt vervolgt…
Waarom voelen we de drang om alles te regelen of slikken we onze stem in? In deel II ontdek je de verborgen patronen achter dit gedrag. En in deel III lees je 5 praktische stappen die écht werken om de balans te herstellen. Geïnteresseerd in meer artikelen? Kijk dan bij Inspiratie

Bij Stellenstof bied ik laagdrempelige relatiecoaching voor ouders. Wil je na het lezen van dit artikel dat ik samen met jullie mee kijk naar patronen en dynamieken, kijk dan op Relatiecoaching en maak een afspraak.